Waarom bezuinigingen onterecht zijn – Dit is niet onze crisis!


Door: Chris Verweij

Ik heb geenszins de illusie dat ik hiermee iets nieuws schrijf. Dit is immers dé analyse van elke beweging die de banken oproept haar eigen crisis te betalen. Toch merk ik recent dat ik aan meerdere mensen in de persoonlijke sfeer nog wat moeite heb met het uitleggen, dus vandaar dat ik een poging ga doen het in mijn eigen woorden neer te schrijven. De noodzaak tot bezuinigen is een algemeen geaccepteerd feit geworden. De protesten richten zich voornamelijk tegen wáár er bezuinigd wordt, en nog erger, in welk land. De mening dat ‘de Grieken’ al ‘ons’ geld krijgen en daarom mede schuldig zijn aan de bezuinigingen in Nederland, geeft blijk van totale onwetendheid over de grondslag van deze rekening die nu internationaal betaald moet worden. Waar komt deze schuld nou eigenlijk vandaan? Voor die vraag moeten we kijken naar hoe het bankwezen op bijzonder slinkse wijze is georganiseerd. Het bankwezen heeft in de huidige samenleving eigenlijk 2 rollen; de eerste is de algemeen nut taak als hoeder van onze financiële infrastructuur. De betaalrekeningen, pinautomaten, overschrijfmogelijkheden, enzovoort. Een voorziening waar wij alleen dagelijks gebruik van maken. De 2e rol is voor een flink selectiever deel van de samenleving; het risiscovolle werk. Het risicovolle deel van de bank werkt vanuit het kapitalistische dogma dat het nemen van risico kan leiden tot winst of verlies, en de mogelijkheid tot verlies is de morele rechtvaardiging voor het claimen van winst. Als jij 1 euro inlegt die ofwel 0 euro kan worden, ofwel 2 euro, dan is het gerechtvaardigd volgens dit idee om de 2 euro te claimen als dat het resultaat is, want je had je euro ook kwijt kunnen raken. Geld verdienen met geld is volgens kapitalistische logica dus rechtvaardig als het risico op verlies bestaat. Maar nu de cruciale plotwending; als het nemen van risico tot winst leidt bij een bank wordt volgens deze algemeen geaccepteerde logica de winst geclaimed door de selecte private groep. De banktop, de aandeelhouders, etcetera. Leidt het nemen van het risico echter tot verlies, dan geeft echter deze groep niet thuis. Dan wordt er ineens geschermd met de 1e rol van de bank, de publieke financiële infrastructuur, en krijgt de overheid (en daarmee de burgers) de rekening van het verlies gepresenteerd, met als duidelijke consequentie dat niet betalen zal leiden tot het omvallen van de banken en haar publieke taak. Tot dusver samenvattend; banken vervullen een dubbelrol van enerzijds publiek belang dienen, anderszijds privaat belang, risico’s worden als gehele bank genomen waarbij winst terecht komt bij het private deel, maar verlies bij het publieke deel. Van links tot rechts is de politiek vervolgens gegijzeld; zelfs de linkse partijen hebben moeten instemmen met het redden van omvallende banken, omdat de consequentie zou zijn dat de publieke financiële infrastructuur mee zou omvallen. Deze analyse leidt tot de simpele conclusie dat diegenen die bij winst wel hebben geprofiteerd, maar nu bij verlies niet thuis geven, hun eigen crisis mogen gaan betalen. Daarmee samen komen uiteraard maatregelen om te voorkomen dat dit ooit nog eens kan gebeuren: splits de banken op in een deel voor de publieke taak en een deel voor de private taak. Diegenen die menen winst te willen maken, dienen ook het risico voor het mogelijk verlies te dragen. Helaas dringt dit tot weinig door. Het idee dat het terecht is dat iedereen wat inlevert heerst in dit land, en lijdzaam zien mensen toe hoe de zorg, het onderwijs, het OV en de sociale zekerheid de rekening moeten betalen voor een risico dat zij nooit genomen hebben. Laat je niet wijsmaken dat de Grieken, de Spanjaarden, de Engelsen of welk volk dan ook een andere strijd strijden. Ook zij bevinden zich in precies dezelfde gijzeling. De publieke sectoren in alle landen krijgen de rekening van het internationale bankwezen gepresenteerd. De reden dat echt links zich tegen meer geld naar Griekenland heeft gekeerd is niet omdat het Griekse volk schuldig is, maar omdat al dat geld linea recta weer doorgaat naar de banken die Griekenland net als hier een onterechte rekening voorleggen. De banken moeten hun eigen crisis betalen, en de financiële sector heeft duidelijk behoefte aan verregaande democratisering om herhaling van deze farce te voorkomen. Strijd tegen de bezuinigingen, stuur de rekening retour, en besef dat deze strijd niet tot onze landsgrenzen beperkt is. Het bankwezen is geglobaliseerd, onze enige kans ligt erin dat met het verzet ertegen ook te doen

    • Saskia Quint
    • 25 mei 2011

    Hier ben ik het helemaal mee eens. De bevolking hoeft niet de dupe te worden van het disfunctioneren van een aantal systemen die ook nog eens tegen de Europese Grondwet in gaan: sociale zekerheid en respect voor de ander zijn ver te zoeken eveneens als gelijke behandeling.

    • SpitlAw
    • 11 juni 2011

    Ik ben het volkomen eens met je analyse, maar waar ik vooral angstig voor ben is de onwetendheid waar je het ook over hebt. Een omslag is noodzakelijk, maar zolang het besef zo klein blijft als het nu is zal die omslag er niet komen. Tot conclusies komen wat er fout gaat en hoe het beter kan (bijv. banken opgesplitst in een privaat deel en een publiek deel) is nog het meest simpele onderdeel van de omslag die er zou moeten komen, maar er is maar een klein deel van de bevolking in Nederland die tot deze conclusies gekomen is. Ik lig doorgaans wakker met de vraag hoe ik samen met de mensen die het besef wel hebben, de omslag zou kunnen realiseren in een wereld waar de werkelijke schuld van de crisissen verzwegen wordt door de verstrengelde belangen van de politiek met grote ondernemingen als oliemaatschappijen en banken (tv, kranten?). Het doel is inmiddels voor een relatief kleine groep duidelijk; natuurlijke energiebronnen, opgesplitste gedemocratiseerde banken en de rekening op de juiste plaats. Maar tot nu toe vind ik dat het verzet niet verder gaat dan het voor een korte tijd platleggen van internetsites. Het probleem is duidelijk, de oplossing ook, maar de weg van het een naar het ander blijft voor mij onzichtbaar. Protesteren ? Een nieuwe politieke beweging ? Is daarvoor niet het besef nodig die er niet komen zal zolang velen zich getroost voelen met boeren opzoek naar vrouwen, non-talenten opzoek naar roem en rechtse machthebbers die de bevolking maar al te graag onwetend willen blijven houden. Het besef moet uitgebreid worden, maar ik ben bang dat als Nederland, Portugal, Engeland kiezen voor een rechts kabinet juist in deze tijd er geen beginnen aan is. Zie jij een uitweg?

  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: